Ekonomik kriz var mı? yok mu?
Geçtiğimiz birkaç yılda hepimizin dilinden düşmeyen iki kelime: Global Kriz. Hepimiz işi gücü bırakıp global kriz konusunda uzmanlığa soyunduk. 2010 yılının bu yaz aylarında ekonomik kriz globalliğini kaybetmeye başladı. Hatta birçok ülkede ekonomik krizden eser kalmadı. Bazı ülkelerde kriz yerelleşti. Diğer ülkelerin ekonomik göstergeleri ise rekor üstüne rekor kırmaya başladı. Temmuz ayı içerisinde IMF 2010 yılında dünya ekonomisindeki büyüme tahminini 4.2%'den 4.6%'ya yükseltti.
Ülkemiz Türkiye 2010 yılı içerisinde 6.5% oranında büyüyecek. Nitekim Türkiye'de krizden eser yok. Borsa rekor üstüne rekor kırıyor. Emlak fiyatları nerdeyse son on yılın en yüksek seviyelerinde. Türkiye'de herşey o kadar pahalı ki haftasonları bazen İstanbul yerine Londra'ya mı gitsem diye düşünmeye başladım.
Ekonomik krizden eser olmayan ülke sadece Türkiye değil. Nitekim Çin hükümeti ekonomik büyümenin önüne kesmek için bir takım engeller alıyor. Çin 2010 yılında yine 10%'a yakın büyüyecek. Endonezya'da 2010'un ekonomik büyümede diğer yıldızlarından bir tanesi. Rusya ise 2010 yılında 4%'un üzerinde büyüyecek. Brezilya 6%, Hindistan ise 9% oranında büyüyecek. Dünyanın en büyük ekonomisi olan Amerika'da bile büyüme 2%'nin üzerinde olacak. Anlayacağınız global ekonomik krizden pek eser kalmadı artık.
Globalliğini kaybeden bu krizi atlatamayan birkaç ülkeden bir tanesi ise Romanya. Doğu Avrupa'da 2010 yılında ekonomisi büyümeyecek olan ülkelerin başını yine Romanya çekiyor. Geçtiğimiz günlerde neredeyse Avrupa çapında krize yol açmaya aday olan Macaristan bile 2010 senesinde ekonomisinin büyüyeceğini açıkladı.
Komşumuz Bulgaristan'ın ekonomisi de bu sene büyümeye başlayacak. Polonya ekonomisi 2010 yılında 3%'ün üzerinde büyüyecek. Romanya'nın da içinde bulunduğu Doğu ve Orta Avrupa ülkelerindeki büyüme 2010 yılında yine 3%'e yakın olacak. Ekonomik kriz bölgeselliğini bile yitirmişe benziyor. IMF'nin son yaptığı tahminlere göre Romen ekonomisi 2010 senesinde 1.9% oranında küçülecek. Son birkaç ay içinde ihracat rakamlarında olan yükselişin etkileri ise halen hissedilmiyor. TVA'daki artış, yabancı yatırımda olan azalış ve iç pazardaki talepte yaşanan düşüş krizin etkilerini arttırıyor. Romanya içerisinde yaşanan politik uyumsuzluk ise ekonomik krizin tuzu biberi olmaya devam ediyor.
İşsizlik verileri ümit vermedi
Temmuz ayı işsizlik verileri bir önceki aya göre değişiklik göstermedi. Haziran ayında 7.44% olan işsizlik oranı Temmuz ayında 7.43% oldu. Şu anda Romanya'daki toplam işsiz sayısı 680.000 olurken işsizlerin sadece 353.000'i işsizlik yardımı alıyor. İşsizliğin en yoğun olduğu bölgeler yine Vaslui ve Mehedinti. Bu bölgelerdeki işsizlik oranı 12%'nin üzerinde. Teleorman, Covasna, Ialomita, Dolj, Gorj ve Galati'daki işsizlik oranı ise 10%'un üzerinde. Işsizliğin en az olduğu bölgeler de yine Bükreş (2.68%), Ilfov (2.70%), Timis (4.18%), ve Kostence (5.2%).
Romen merkez bankası: Romanya’nın 2015’deavroya geçmesi gözden geçirilmeli
Romen Merkez Bankası BNR'nin başkanı Mugur Isarescu, Romanya'nın avro para birimini kullanmaya başlaması için daha önceden belirlenen 1 Ocak 2015 tarihinin gerçekçi olmadığını ve gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. Isarescu ayrıca avroya geçmek için ekonomik disiplinin sağlanarak Romen şirketlerinin uluslararası piyasalardaki rekabet gücünün arttırılmasının gerektiğin söyledi.
Avroya geçilmesi için en büyük ön şartlardan biri olan enflasyon oranının kontrol altına alınması Romen Merkez Bankası'nın en büyük hedeflerinden bir tanesi. Son yıllarda enflasyon oranında gerileme gözlenirken geçtiğimiz günlerde TVA oranlarında olan artış Merkez Bankası'nın planlarını zora soktu. 2010 yılı enflasyon hedefi olan 3.5% oranını değiştirmeyen BNR, 2011 yılı enflasyon hedefini 2.8%'den 3.1%'e yükseltti.
Romtelecom’un gelirleri düşmeye devam ediyor
Romanya'nın en büyük sabit telefon operatoru Romtelecom'un gelirleri bir önceki senenin aynu dönemine göre 9.5% gerileyerek 187.7 milyon avro oldu. Şirketin operasyonel karlılığı da bir önceki seneye göre 60% gerileyerek 24.4 milyon avro seviyesinde gerçekleşti. Şirketin gelirlerindeki düşüşün en büyük nedeni sabit telefon hat sayısındaki azalış oldu. Geçen sene Haziran sonu itibariyle 2.865.694 sabit hat müşterisi olan şirketin bu sene Haziran sonu itibariyle 2.663.712 sabit müşterisi var. Aynı dönemde şirketin internet müşteri sayısı 724.985'den 881.218'e yükseldi. Romtelecom'un piyasada Dolce olarak tanınan televizyon servisine üye olan müşteri sayısı bir önceki seneye göre 20% artarak 934.082 oldu. Şirketin çalışan sayısı bir önceki seneye göre 10% azalarak 9.224 oldu. Gelirlerindeki düşüşü dengelemek için Romtelecom geçtiğimiz 12 ay içerisinde 1.000 kadar işçiyi işten çıkardı.
İMF: Romen ekonomisi bu sene %1,9 küçülecek
İMF yetkilileri geçtiğimiz günlerde Romanya'daki görüşmelerini tamamladılar. IMF'in Romanya'dan sorumlu yetkilisi Jeffrey Franks yaptığı açıklamalarda Romen ekonomisinin 2010 senesinde 1.9% oranında küçülmesini ve 2011 yılında ise en az 1.5% oranında büyümesini beklediklerini açıkladı. Jeffrey Franks ayrıca ekonomideki büyümenin 2012 yılında hızlanarak devam edeceğini belirtti.
IMF yetkilileri ayrıca Eylül ayında Romanya'ya verilecek 914 milyon avro değerindeki kredi için bazı koşulların yerine getirilmesini istedi. IMF, 2010 yılı içerisinde kamu sektöründen 74.000 kişinin işten çıkarılmasını ve 2011 senesinde ise 15.000 kişinin daha işten çıkarılmasını istedi. Ayrıca IMF, devletin ilaç sektörüne olan 1.9 milyar RON tutarındaki borcun bir an önce ödenmesini istedi. Jeffrey Franks ayrıca Romen yetkililere gelecek sene vergilerde herhangi bir indirime gidilmemesi önerdi.
